اسد الله معطوفى
894
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
ثبت كرده بود : قال النبى عليه السلام الدنيا ساعه فاجعلها طاعه . امر . . . هذا الباب . . . سيد زين العابدين ابن سيد اسمعيل بتاريخ ثلث و سبعين و ثمانمايه ( 873 ه - اولين سال حكومت سلطان حسين بايقراى تيمورى ) عمل حسين ابن استاد احمد نجار ساروى » . 148 روستاى ليوان كه در گذشته « لوان » و « درودارگوران » هم خوانده مىشد ، سابقهاى بس طولانى دارد . حداقل اين قدمت به صورت مستند 500 ساله است كه اسناد تاريخى منطقه به آن اشاره دارند . مثلا در وقفنامه خواجه سيف الدين مظفر بتكچى متعلق به سال 919 ه ، واقف در زمان شرح و معرفى املاك ، رقبات و قراى تحت تملك خويش ، اين گونه ذكر نموده است : « . . . از مجموع قريه معروف سياهجوى از بلوك انزان شرقيا پيوسته به خندق خرابهشهر ، غربيا پيوسته به قريه سرطاق كه مشهور است فاصله زرداب كيله جنوبيا پيوسته قريه كاركنده و بهادركلاته ، شماليا پيوسته به ساحل درياى قلزم ( خزر ) و هم همگى و تمامى يك ثلث مشاع است از مجموع قريه معروف نوكنده كه شرقيا پيوسته به جيپاكنده ، غربيا به قريه لوان معروف به درودارگوران كشيده ، خانهء محمد بن بابا على و خانهء فخر الدين پولكى و كيله جوين و توتستان لوده سركيل تا . . . » . 149 در ليوان غربى هماكنون طوايف عسگرى ، احمدى ، ليوانى و حسينى اكثريت جمعيت را تشكيل مىدهند و در ليوان شرقى لشكر بلوكىها ، جمالها ، حسينىها ، رياحىها ، طاهرىها ، يداللهىها ، الهىها ، ملاحها ، يوسفىها و مومنى بافت جمعيت را تشكيل مىدهند كه اكثر آنها مهاجرين منطقه هزارجريب بشمار مىروند و به همين جهت گويش مازندرانى دارند . بخشى از اين جمعيت در اواسط دوره قاجار توسط لايوان ( ايوان ؟ ) روسى در كار برش چوب از جنگلهاى منطقه به كار گرفته شده بودند . نامبرده چند نفر روسى را هم به كار شكار خوك گماشته و از اين راه صاحب درآمد هنگفتى هم شده بود . از جمعيت يادشده دو ليوان شرقى و غربى در زمان شيوع بيمارى و با ( يا طاعون ) ، عده زيادى كشته و در گورستان امامزاده حبيب الله دفن شدند . عسگرىهاى تركنژاد كه از مازندران به غرب گرگان ( بلوك سدن رستاق ) آمده بودند ، علاوه بر گلوگاه و ليوان ، بعد از كشتار بيمارى و با به روستاهاى زيارت ، قلىآباد ( در جنوب و شرق گرگان ) و چند مكان ديگر هم كوچهائى با برد كوتاه داشته و مقيم شده بودند . اما اين گورستان شامل چه مشخصات مهمى است . از شاخصترين اين ويژگىها عبارتند از :